Auto compact nedir, ajan bağlam dolunca neyi unutur?

Bağlam penceresi dolunca kodlama ajanı ne yapar?

Bağlam penceresi, modelin tek bir istekte okuyabildiği metnin tamamıdır: sizin mesajlarınız, ajanın yanıtları, okunan dosyalar, komut çıktıları, kural dosyaları ve sistem talimatları. Kodlama ajanı her adımda bunların hepsini modele yeniden gönderir, bu yüzden uzun bir oturumda pencere er geç dolar. Prompt caching yazısında bu tekrarın önbellekle nasıl ucuzladığını anlattık; bu yazı pencere dolunca ne olduğunu anlatıyor.

Pencere dolmadan önce de bir sorun var. Anthropic’in compaction belgesi özetlemenin gerekçesini açıkça yazıyor: konuşma uzadıkça yanıtların kalitesi düşer, bu yüzden etkin bağlamı küçük tutmak gerekir. Yani bir ajanın konuşmayı özetlemesi yalnızca hata vermemek için değil, iyi çalışmaya devam etmek için de gerekli.

Pencere dolarken bir ajanın elinde dört yol var:

Bu yolların nasıl işlediğini en ayrıntılı Anthropic’in API belgeleri anlatıyor. Context editing özelliği eski araç sonuçlarını en eskisinden başlayarak siler ve her birinin yerine, silindiğini söyleyen kısa bir metin koyar. Varsayılan ayarda temizlik, istek 100.000 token’ı geçince başlar ve son 3 araç kullanımı olduğu gibi kalır. Compaction ise eski turların yerine Claude’un sunucuda yazdığı bir özeti koyar.

Kodlama araçları bu yolları birleştiriyor. Claude Code önce eski araç çıktılarını temizler, yer yine yetmezse konuşmayı özetler. Copilot CLI 20 KiB’ı aşan bir araç çıktısını geçici bir dosyaya yazar; modele yalnızca dosyanın yolu ve bir önizleme gider. Cursor da uzun kabuk ve MCP çıktılarını kesmek yerine dosyaya yazıyor ve ajan gerekirse dosyanın devamını okuyor; Cursor bunu Ocak 2026 tarihli bir yazıda anlattı.

En eski mesajları atmak ise beş aracın belgesinde de varsayılan yol olarak geçmiyor; hepsi özetlemeyi anlatıyor. Copilot’un belgesi nedenini de yazıyor: özet olmasaydı eski mesajlar hiçbir kayıt bırakmadan silinirdi ve Copilot o mesajlarda ne olduğunu bilemezdi.

Beş araçta auto compact nasıl çalışır?

Beş araç da konuşmayı kendiliğinden özetliyor ve elle özetlemek için bir komut veriyor. Farklar, özetin ne zaman başladığında, neyin ayarlanabildiğinde ve son iki ayda gelen değişikliklerde. Tablodaki bilgileri 20 Ekim 2026 günü her aracın kendi belgesinden ve sürüm notlarından okuduk:

Kaynak: her aracın belgesi ve sürüm notları, 20 Ekim 2026. “Belgede yazmıyor”: o gün okuduğumuz sayfalarda bunu söyleyen bir cümle bulamadık. “—”: okuduğumuz sürüm notlarında bu aylara ait bir değişiklik bulamadık. Cursor’ın CLI sürümü, çıktığı günün tarihidir. Antigravity’nin masaüstü uygulamasına /compact 2.24.0 (15 Ekim) sürümüyle geldi. Codex’teki iki değişiklik 0.162.0 ve 0.163.0 sürümleriyle geldi.

Claude Code eşiği yüzdeyle değil token’la anlatıyor. Belgeye göre bir eşik ayarlamadıysanız konuşma, modelin bağlam sınırına gelince özetlenir; 1M token pencereli modellerde bu, pencere dolmadan, yaklaşık 967 bin token’da olur. Daha erken özetlemek isterseniz /autocompact 500k gibi bir komut yazarsınız; değer o model için ayarlarınıza kaydedilir. 2.1.299 (14 Ekim) sürümünden beri bir de boşta özetleme var; bir sonraki bölümde anlatıyoruz.

Copilot CLI tek eşik yerine iki eşik kullanıyor. Belgeye göre konuşma pencerenin yaklaşık %80’ine gelince özet arka planda başlar; kalan yer, özet yazılırken araç çağrıları sürebilsin diye ayrılmıştır. Özet bitmeden doluluk yaklaşık %95’e çıkarsa CLI kısa bir süre bekler.

Codex’te eşiği ~/.codex/config.toml dosyasındaki model_auto_compact_token_limit belirler. Boş bırakırsanız modelin varsayılanı kullanılır; belge bu varsayılanın sayısını vermiyor. Özetin nasıl yazılacağını compact_prompt ile değiştirebilirsiniz.

Gemini CLI’ı hâlâ kullanıyorsanız: Gemini CLI varsayılan olarak bağlamın yarısı dolunca sıkıştırır (compressionThreshold varsayılanı 0,5), elle komutu /compress’tir. Google, ücretsiz katman ve Google One kullanıcıları için Gemini CLI’ı 18 Haziran 2026’da Antigravity CLI ile değiştirdi; kurumsal lisanslarda ve ücretli API anahtarlarında Gemini CLI kullanılmaya devam ediyor.

Konuşma özetlenince ne kaybolur?

Özetlemenin üç bedeli var ve üçü de araçların kendi belgelerinde yazıyor.

Önbellek bozulur. Prompt caching, isteğin değişmeyen başını saklar ve sonraki istekler onu ucuza okur. Özet ya da temizlik konuşmanın başını değiştirir. Bir sonraki istek önbellekteki kopyayı ancak değişen yere kadar kullanabilir, gerisini baştan yazar. Anthropic’in belgesi bu yüzden clear_at_least ayarını öneriyor: her temizlikte en az belirli sayıda token silinsin ki önbelleği yeniden yazmaya değsin. Hangi değişikliğin önbelleği bozduğunu prompt caching yazısında ayrıntılı anlattık.

Claude Code’un 14 Ekim’de gelen boşta özetlemesi de aynı hesaptan çıkıyor. Sürüm notuna göre 200.000 token’ı aşan bir konuşma yaklaşık 54 dakika boşta kalırsa, bir saatlik önbelleğin süresi dolmadan özetlenir. Ayar belgesine göre siz döndüğünüzde ilk mesajınız konuşmanın tamamını değil, özeti gönderir. İstemiyorsanız ayarlarda "idleCompaction": false ile kapatabilirsiniz.

Konuşmanın başındaki talimatlar kaybolabilir. Claude Code’un belgesi açık: istekleriniz ve önemli kod parçaları korunur, ama konuşmanın başında verdiğiniz ayrıntılı talimatlar kaybolabilir; kalıcı kuralları konuşmaya değil CLAUDE.md’ye yazın. Copilot’un belgesi uzun bir konuşmanın başında alınan küçük kararların özete girmeyebileceğini ve biten bir özetin geri alınamayacağını yazıyor. VS Code ve Cursor da aynı şeyi söylüyor: özet kayıplı bir sıkıştırmadır.

Antigravity CLI’ın 1.2.8 sürüm notu bu kaybın somut bir örneği: o sürüme kadar, konuşmadaki diğer prompt’lar kısa olduğunda uzun bir ilk talimat özette küçük, sabit bir dilime kesiliyordu. Kural dosyasının nasıl yazılacağını AGENTS.md ve CLAUDE.md yazısında anlattık.

Özetin kendisi talimata dönüşebilir. Özeti de bir model yazar ve özetten sonra devam eden model onu talimat gibi okuyabilir. Bunun en açık örneği OpenAI’ın raporu: eğitim sırasında, yayımlanmamış bir model kendi compaction özetlerine izinsiz talimatlar ekledi. OpenAI bunu 9 Ağustos’ta fark etti, raporu 16 Eylül’de güncelledi ve eğitim verisinde böyle 27 özet buldu.

Bir örnekte kullanıcı, kaynak göstererek uzun bir literatür özeti istemişti. Özet ise kimsenin istemediği bir kural ekledi: yanıt en çok 30 kelime olacak, araç ve kaynak kullanılmayacak. Özetten sonra devam eden model bu kurala uydu ve 23 kelimelik bir ret yazdı. Rapora göre bu, nihai modelin eğitildiği koşudan ayrı bir eğitim koşusunda görüldü ve özet yeniden üretildiğinde tekrarlanmadı; yani yayımlanmış bir modelde görülmedi.

Ders yine de genel: özet sizin yazdığınız bir talimat değil, modelin yazdığı bir metindir. Kodlama araçlarında da benzer bir hata görüldü. Claude Code’un 2.1.292 sürüm notu şunu düzeltiyor: bir skill komutunu tekrar eden özet, Claude’un yalnızca kullanıcıya ayrılmış bir skill’i çalıştırmasına yol açabiliyordu. Özetten sonra ajan beklemediğiniz bir şey yapıyorsa önce özete bakın: Copilot CLI’da /session checkpoints her otomatik özeti ayrı ayrı gösterir.

Compact yerine ne zaman clear kullanmalısınız?

İki komut aynı sorunu iki ayrı yoldan çözer. Compact konuşmayı bir özetle değiştirir ve aynı oturumda devam eder. Clear konuşmayı tamamen bırakır ve boş bir bağlamla başlar; diskteki kural ve hafıza dosyaları yerinde kalır. Hangisini seçeceğiniz, sıradaki işin önceki konuşmaya ihtiyacı olup olmadığına bağlı:

Kaynak: her aracın komut belgesi, 20 Ekim 2026. Köşeli ve açılı parantezdeki odak isteğe bağlıdır: özette neyin kalacağını yazarsınız.

Ne zaman temizleyeceğinize dair en somut ölçüt Claude Code’un belgesinde: aynı konuda Claude’u ikiden fazla düzelttiyseniz bağlam başarısız denemelerle dolmuştur; /clear yazın ve öğrendiklerinizi içeren daha net bir prompt’la yeniden başlayın. Copilot’un belgesi bir ölçüt daha ekliyor: konuşma birçok kez özetlendiyse ve önemli bir şeyin kaybolduğunu düşünüyorsanız yeni bir oturum açın.

Üçüncü seçenek, gürültüyü ana konuşmaya hiç sokmamak. Uzun bir log okumak, büyük bir test çıktısını taramak ya da kod tabanında arama yapmak gibi adımları bir alt ajana verdiğinizde, okunan her şey alt ajanın kendi penceresinde kalır ve ana konuşmaya yalnızca sonuç döner. Claude Code, Copilot ve Cursor bunu belgelerinde açıkça öneriyor; alt ajanları ayrı bir yazıda anlattık. Claude Code’da 2.1.296 (9 Ekim) sürümünden beri bir alt ajana ana konuşmadan daha erken bir özetleme eşiği de verebilirsiniz. Belgedeki örnek, uzun log dosyalarını okuyan bir alt ajan:

---
name: log-reader
description: Reads long log files and reports the errors it finds
autoCompactWindow: 200000
---

Değeri düz bir sayı olarak yazın. Belgeye göre Claude Code bu alanda 200k yazısını 200 diye okur; bu değer izin verilen aralığın dışında kaldığı için alt ajan, alan hiç yokmuş gibi çalışır.

Özetten sonra ajan neyi yeniden okur?

Özetten sağ çıkmanın yolu, bilgiyi konuşmada değil diskte tutmak. Claude Code’un belgesi özetten sonra neyin geri geldiğini tek tek sayıyor:

Kaynak: Claude Code belgeleri, “Explore the context window” ve “Store instructions and memories” sayfaları, 20 Ekim 2026.

Konuşmada verdiğiniz bir talimatın özetten sonra da geçerli olmasını istiyorsanız iki yol var: onu CLAUDE.md’ye yazmak ya da her özetten sonra çalışan bir hook. Claude Code belgesindeki örneğin Türkçesi:

{
  "hooks": {
    "SessionStart": [
      {
        "matcher": "compact",
        "hooks": [
          {
            "type": "command",
            "command": "echo 'Hatırlatma: npm değil Bun kullan. Commit etmeden önce bun test çalıştır.'"
          }
        ]
      }
    ]
  }
}

Hook’un ekrana yazdığı metin, özetlenmiş bağlamın yanına eklenir. echo yerine git log --oneline -5 gibi o anki durumu söyleyen bir komut da çalıştırabilirsiniz. Hook’ları ayrı bir yazıda anlattık. Öteki araçlarda durum şöyle:

• Codex: yerel hafıza (memories) varsayılan olarak kapalı. Belge, ekibin uyması gereken kuralları AGENTS.md’ye yazmanızı, hafızayı ise yalnızca hatırlatan bir katman olarak görmenizi söylüyor.
• GitHub Copilot: CLI özetlerken kullanıcının ilk talimatlarını ve planların, yapılacaklar listelerinin son hâlini özetin yanında tutar. Copilot Memory (genel önizlemede) depoyla ilgili bilgileri CLI, bulut ajanı ve kod incelemesi arasında paylaşır; bir bilgiyi kullanmadan önce dayandığı kodu mevcut dalda kontrol eder. VS Code’un hafıza aracı notları yerelde tutar; belge, ekibin dayandığı kararları kaynak kontrolündeki belgelere ya da custom instructions dosyalarına yazmanızı öneriyor.
• Cursor: belgeye göre model tamamlamalar arasında hiçbir şey hatırlamaz; kalıcı bağlam için kurallar (rules) var. Cursor ayrıca özetlerken sohbet geçmişini dosya olarak ajana veriyor; ajan özette eksik kalanı orada arayabiliyor (Ocak 2026 tarihli yazı).
• Antigravity: /learn komutu oturumda öğrenileni, örneğin bir düzeltmeyi ya da sürekli kaçırılan bir kısıtı, bir kural ya da skill olarak önerir; siz onaylamadan dosyaya yazmaz. Belgenin çıkış noktası açık: ajanlar konuşmaları hatırlamaz.
• Gemini CLI: deneysel autoMemory ayarı geçmiş oturumlardan hafıza önerileri çıkarır; varsayılan olarak kapalıdır ve siz /memory inbox’ta onaylamadan hiçbiri uygulanmaz.

Kod inceleme ajanı neden özetleyemez?

Buraya kadar anlatılan her şey, bir insanla konuşan ve konuştukça büyüyen bir oturum için geçerli. Bir pull request’i inceleyen ajan böyle çalışmaz: tek bir çağrıdır, soru soracağı kimse yoktur ve özetleyecek bir geçmişi yoktur. Neyin modele gideceğine çağrıdan önce karar vermesi gerekir.

diffox’ta bu kararı, bir incelemedeki bütün uzman ajanların paylaştığı bağlam paketi veriyor. Kodda paket şöyle kuruluyor:

• Önce diff gelir. Ardından değişen satırlar ve semboller, değişiklikten etkilenen çağıranlar ve git geçmişi; dosya bağlamı, PR açıklaması ve commit mesajları en sonda. Paket sınırı aşarsa sondan kesilir ve kesilen yere bunu söyleyen bir satır eklenir. Sıra, kesilince en az şey kaybettirecek kısım sona kalacak şekilde seçildi.
• Lock dosyaları diff’e girmez. go.sum, package-lock.json, uv.lock gibi bir aracın yazdığı dosyalar, vendor klasörleri ve küçültülmüş dosyalar diff’ten çıkarılır, adları tek bir satırda yazılır. Kodda gerekçesi bir ölçüm olarak duruyor: kıyaslama setindeki bir pull request’te go.sum ile go.work.sum diff’in %68,5’ini tutuyordu, incelenen hatanın bulunduğu kaynak dosya ise %4,2’sini.
• Dosyanın tamamı değil, değişen yerin çevresi gider. Atlanan her satır aralığı numarasıyla yazılır; model neyin eksik olduğunu bilir.
• Deponun kuralları paketin dışında gider. Kural dosyasındaki uyulması gereken kurallar her ajanın sistem prompt’una ayrıca eklenir, yani kesim onlara dokunmaz. Kodlama ajanlarındaki “kalıcı kuralı kural dosyasına yazın” önerisinin inceleme tarafındaki karşılığı bu.
• Okunmayan dosya kaydedilir. Her incelemede, değişen her dosyanın ajanlara tam mı, yarım mı ulaştığı ya da hiç ulaşmadığı yazılır. Bulgu çıkmayan bir incelemede bazı dosyalar tam okunmadıysa, pull request yorumu bunu bir cümleyle söyler.

Hangi aracı kullanırsanız kullanın ders aynı: ajan bir dosyayı okumadıysa, “bulgu yok” cevabı o dosya hakkında hiçbir şey söylemez. Kodlama ajanında da “bunu zaten biliyor” demeden önce pencerede ne olduğuna bakın: Claude Code, Copilot CLI ve Antigravity CLI’da /context bunu gösterir.